1989

1989

Eeuwen:	19e eeuw · 20e eeuw · 21e eeuw
Decennia:	1970-1979 · 1980-1989 · 1990-1999
Jaren:	< · 1987 · 1988 · 1989 · 1990 · 1991 · >
Maanden:	jan · feb · mrt · apr · mei · jun jul · aug · sep · okt · nov · dec
Jaartelling in verschillende culturen

Ab urbe condita:		2742 MMDCCXLII
Armeense jaartelling:		1438 ԹՎ ՌՆԼԸ
Chinese jaartelling:		4685 – 4686 乙辰 – 丙巳
Christelijke jaartelling:		1989 MCMLXXXIX
Ethiopische jaartelling:		1981 –1982
Hebreeuwse jaartelling:		5749 – 5750
Hindoekalenders:
- Vikram Samvat		2044 – 2045
- Shaka Samvat		1911 – 1912
- Kali Yuga		5090 – 5091
Iraanse jaartelling:		1367 –1368
Islamitische jaartelling:		1410 – 1411
Maçonnieke jaartelling:		5988 - 5989
Dit jaar naar onderwerp
Film in 1989
Formule 1 in 1989
Lijst van landen in 1989
Sport in 1989
Gregoriaanse kalender van 1989

Inhoud

1 Gebeurtenissen
- 1.1 Val van het Oostblok
- 1.2 Andere gebeurtenissen
2 Films
3 Muziek
4 Geboren
5 Overleden
6 Weerextremen in België

Gebeurtenissen

Val van het Oostblok

In 1989 begint het Oostblok uiteen te vallen. Op 19 augustus wordt de Pan-Europese picknick georganiseerd op de grens van Oostenrijk en Hongarije. In Polen worden in augustus vrije Senaatsverkiezingen gehouden, waarna Tadeusz Mazowiecki op 25 augustus namens Solidarność premier wordt. In andere communistische landen in Centraal- en Oost-Europa (de DDR, Tsjecho-Slowakije, Hongarije, Bulgarije) staan de communistische regimes vervolgens - al dan niet vrijwillig - hun voorrechten af. Symbolisch is de val van de Berlijnse Muur. Vanaf 6 oktober laat de DDR zijn burgers vrijelijk naar West-Duitsland reizen en op 9 november worden 's avonds onder luid gejuich de poorten in de muur opengezet, met direct een grote toestroom naar West-Berlijn als gevolg. Inmiddels waren 120.000 DDR-burgers al naar het westen gevlucht.

Andere gebeurtenissen

Het Internationaal verdrag van de rechten van het kind wordt van kracht.
De peronistische kandidaat Carlos Menem wint de presidentsverkiezingen in Argentinië.

januari

1 - De Nederlandse PTT wordt geprivatiseerd.
1 - In Nederland wordt het btw-tarief verlaagd van 20% naar 18,5%.
2 - José Happart vertrekt als burgemeester van Voeren.
4 - Amerikaanse straaljagers schieten twee Libische MiG-23's neer boven de Middellandse Zee.
7 - Met het overlijden van keizer Hirohito (87) eindigt voor Japan de zogenaamde Showaperiode (periode van verlichte vrede). Hirohito's zoon, Akihito, wordt de nieuwe keizer en een nieuwe periode, de Heiseiperiode, begint op 8 januari.
11 - Het Hongaarse parlement stemt voor een wet waarmee de inwoners meer vrijheid krijgen, zoals het recht een vereniging op te richten en het recht te demonstreren.
14 - De Spaanse regering begint gesprekken met de afscheidingsbeweging ETA.
14 - In België wordt oud-premier Paul Vanden Boeynants ontvoerd.
20 - George Bush wordt beëdigd als 41e president van de Verenigde Staten.
23 - De administratie van FC Groningen wordt door de FIOD in beslag genomen. Dit is het begin van een zwartgeldaffaire, waardoor de club in een zware financiële crisis raakt.
27 - In Nederland worden de laatste twee van Breda, Franz Fischer en Ferdinand aus der Fünten vrijgelaten en uitgezet.
29 - Bij gemeenteraadsverkiezingen in West-Duitsland behaalt de extreemrechtse Die Republikaner 7,5% van de stemmen.

februari

1 - In België zendt de vtm voor het eerst uit.
2 - Het satellietnetwerk Sky van Rupert Murdoch, dat 25 miljoen pond kost, wordt gelanceerd in Europa.
3 - Renze de Vries treedt af als voorzitter van FC Groningen. Dit is een gevolg van de FIOD-inval in januari.
3 - De Paraguayaanse dictator Alfredo Stroessner wordt afgezet door de legerleiding en vlucht naar Brazilië.
6 - Begin Rondetafelbesprekingen tussen Solidarność en de communistische machthebbers in Polen met als inzet onder andere vrije verkiezingen.
8 - De Nederlandse banken NMB (latere ING) en Postbank kondigen een fusie aan.
13 - De op 14 januari ontvoerde Belgische oud-premier Paul Vanden Boeynants wordt vrijgelaten.
14 - De Iraanse Ayatollah Khomeiny spreekt in een fatwa het doodvonnis uit tegen de schrijver Salman Rushdie vanwege diens boek De Duivelsverzen.
15 - De Russische terugtrekking uit Afghanistan wordt voltooid.
15 - Het schip Maassluis vergaat.
16 - Winnie Mandela, echtgenote van de gevangen ANC-leider Nelson Mandela wordt beschuldigd betrokken te zijn bij de ontvoering van en moord op de 14-jarige jongen Stompie Seipei.
19 - In het kader van het 150-jarig bestaan van de spoorwegen in Nederland trekt een elektrische locomotief serie NS 1600 de langste trein ter wereld en komt daarmee in het Guinness Book of Records.
21 - De Tsjecho-Slowaakse toneelschrijver en dissident Václav Havel wordt tot negen maanden cel veroordeeld vanwege een 'opruiende en beledigende toespraak' tijdens de herdenking van Jan Palach op 16 januari.

maart

1 - De politieke partijen PPR, EVP, PSP en CPN fuseren en gaan samen verder als GroenLinks.
8 - In België kaart Europarlementslid Jaak Vandemeulbroucke de grootschalige hormonenhandel aan: één op de twee dieren in de veeteelt zou met hormonen zijn behandeld.
14 - Met de aankondiging van de christelijke generaal Michel Aoun dat 'de slag om de bevrijding van de Syrische aanwezigheid in Libanon is begonnen' begint een nieuwe bloedige fase in de Libanese burgeroorlog.
19 - Tijdens de presidentsverkiezingen in El Salvador, gewonnen door Alfredo Christiani, wordt de Nederlandse cameraman Cornel Lagrouw (30) doodgeschoten door een regeringssoldaat.
20 - In Nederland worden de regels voor het uitzenden van reclame op televisie verruimd. Verschillende initiatieven voor de oprichting van commerciële zenders worden bekendgemaakt.
21 - Voor het eerst geeft een meerderheid van de Nederlandse bevolking aan buitenkerkelijk te zijn.
24 - Voor de kust van Alaska doet zich de grootste milieuramp aller tijden voor, als de tanker Exxon Valdez lek slaat en tienduizenden tonnen stookolie de kust over 1900 km vervuilen.
26 - Bij verkiezingen voor het Congres in de Sovjet-Unie haalt Boris Jeltsin meer dan 89% van de stemmen in zijn district Moskou.
27 - Nederland wint op het wereldkampioenschap ijshockey de poule voor C-landen in Sydney en promoveert naar de B-poule.
28 - In Kosovo vinden bij rellen zeker 21 en waarschijnlijk zelfs 130 mensen de dood. De rellen braken uit als protest tegen het beleid van de partijleider Slobodan Milošević die het Servisch-nationalisme zou aanwakkeren.
29 - In Brussel wordt de imam Abdullah el-Ahdal op klaarlichte dag vermoord.
31 - Laatste uitzending van de kinderserie de Fabeltjeskrant.

april

15 - 4 juni: In Peking, China, vindt op het Plein van de Hemelse Vrede een studentenopstand plaats, die door het regime hard wordt neergeslagen.
15 - In Engeland vindt de Hillsboroughramp plaats waarbij 96 mensen omkwamen.
22 - Eric Van Lancker wint de 24ste editie van Nederlands enige wielerklassieker, de Amstel Gold Race.

mei

1 - Het team van de Sovjet-Unie wint het wereldkampioenschap ijshockey in Zweden.
3 - In de Nederlandse Tweede Kamer valt het kabinet-Lubbers II over de voorgestelde beperking van het reiskostenforfait.
23 - De Nederlandse Angela Visser wint de Miss Universe Verkiezing in Cancún, Mexico.

juni

4 - Het protest op het Tiananmenplein in de Chinese hoofdstad Peking wordt op bloedige wijze onderdrukt. De hele wereld ziet hoe een eenzame demonstrant de colonne tanks die het plein willen ontruimen tegenhoudt. Honderden mensen komen om het leven.
7 - Een DC-8, met aan boord onder andere veel talentvolle Surinaamse voetballers, stort neer bij het vliegveld Zanderij. Slechts elf inzittenden overleven de SLM-ramp.
18 - In Berlijn eindigt de Nederlandse hockeyploeg als tweede bij het toernooi om de Champions Trophy.
24 - Hans Spaan wint de 125cc-klasse van de TT Assen.

juli

4 - In Bellegem (Kortrijk) stort een onbemande Mig 23 op een woning.
15 - Samson en Gert wordt voor het eerst uitgezonden op televisie.
23 - Greg LeMond wint de 76ste editie van de Ronde van Frankrijk. De Amerikaanse wielrenner doet dat in de afsluitende tijdrit naar Parijs, waarbij hij zijn Franse collega Laurent Fignon uit de gele trui rijdt. Het verschil bedraagt uiteindelijk slechts acht seconden.

augustus

25 - Tadeusz Mazowiecki wordt premier van Polen; de eerste niet-communist in het Oostblok sinds eind jaren veertig. Begin van de omwentelingen.
De ruimtesonde Voyager 2 bereikt de planeet Neptunus en is het eerste en tot nog toe laatste ruimtetuig dat de planeet bezocht heeft.

september

F.W. de Klerk wordt president van Zuid-Afrika.
6 - In Nederland vinden Tweede Kamerverkiezingen plaats.
10 - In Frankfurt eindigt de Nederlandse vrouwenhockeyploeg als vijfde bij de strijd om de Champions Trophy.
Hongarije opent zijn grens met Oostenrijk. Door het 'gat' in het IJzeren gordijn vluchtten in de aaneensluitende weken tienduizenden burgers uit de DDR via de Hongaars-Oostenrijkse grens naar West-Duitsland.

oktober

2 - RTL-Véronique begint haar uitzendingen. RTL-Véronique is de eerste commerciële televisiezender die zich volledig op Nederland richt.
7 - De DDR viert haar veertigste en laatste verjaardag. De protesten in Oost-Berlijn, Leipzig en andere delen van het land houden aan.
19 - De Guildford Four worden na 14 jaar onschuldig vast te hebben gezeten vrijgelaten.
22 - In de Saoedi-Arabische stad Taif keurt het Libanese parlement het Handvest van nationale entente goed, dat een einde moet maken aan de Libanese burgeroorlog.

november

6 - In Nederland wordt GroenLinks opgericht als bundeling van de kleine linkse partijen PPR, PSP en CPN.
7 Koningin Beatrix beëdigt de leden van het kabinet-Lubbers III: 7 ministers van het CDA en 7 ministers van de PvdA.
9 - De val van de Berlijnse Muur.
18 - Intocht van Sinterklaas in Gorinchem.
22 - In West-Beiroet wordt het konvooi opgeblazen van president René Mouawad. Hij was pas 17 dagen in functie.

december

6 - Bij het Bloedbad aan de École Polytechnique in het Canadese Montréal vinden 14 vrouwen de dood.
17 - In de 78ste Davis Cup verslaat Duitsland Zweden met 3 tegen 2.
17 - De Braziliaanse conservatieve president Fernando Collor de Mello wordt gekozen.
17 - De eerste aflevering van The Simpsons wordt in de VS uitgezonden.
20 - Amerikaanse troepen vallen Panama binnen.
25 De voortvluchtige Roemeense dictator Nicolae Ceauşescu en zijn vrouw Elena worden geëxecuteerd.

zonder datum

President George Bush kondigt een terugkeer naar de maan aan, en stelt dat ook een bemande missie naar Mars in het vooruitzicht ligt. Het project wordt afgevoerd wegens te hoge kosten (geschat zo'n 400 miljard dollar).

Films

(Bron http://www.imdb.com/chart/1980 )

Muziek

Best verkochte singles in Nederland:

Kaoma - Lambada
Milli Vanilli - Girl I'm Gonna Miss You
Margaret Singana - We Are Growing
Gerard Joling - No More Boleros
The Bangles - Eternal Flame
René Froger & Het Goede Doel - Alles Kan Een Mens Gelukkig Maken
Madonna - Like A Prayer
Rocco & The Carnations - Marina
Simple Minds - Belfast Child
Neneh Cherry - Buffalo Stance

Best verkochte album in Nederland:

Gloria Estefan & Miami Sound Machine - Anything for you

Geboren

januari

1 - Gaby Jallo, Nederlands voetballer
1 - Frank Olijve, Nederlands voetballer
9 - Michaëlla Krajicek, Tsjechisch-Nederlands tennisster
10 - Michail Politsjoek, Russisch zwemmer
12 - Axel Witsel, Belgisch voetballer
13 - Ronald Hertog, Nederlands paralympisch sporter
13 - Tim Matavž, Sloveens voetballer
21 - Sergej Fesikov, Russisch zwemmer
27 - Dean Delannoit, Belgisch zanger
28 - Siem de Jong, Nederlands voetballer
30 - Anne Garretsen, Nederlands voetbalster

februari

4 - Nkosi Johnson, Zuid-Afrikaans AIDS-patiënt (overleden 2001)
5 - Jeremy Sumpter, Amerikaans acteur
21 - Scout Taylor-Compton, Amerikaans actrice

maart

1 - Carlos Vela, Mexicaans voetballer
2 - Toby Alderweireld, Belgisch voetballer
3 - Erwin Mulder, Nederlands voetbaldoelman
6 - Ray Chen, Australisch violist
13 - Marko Marin, Duits voetballer
13 - Paulo Henrique, Braziliaans voetballer

april

4 - Vurnon Anita, Nederlands-Antilliaans voetballer
6 - Stefano Coletti, Monegaskisch autocoureur
6 - Olivier ter Horst, Nederlands voetballer
9 - Monique Smit, Nederlands zangeres
19 - Marko Arnautović, Oostenrijks voetballer
23 - Nicole Vaidišová, Tsjechisch tennisster
25 - Michael van Gerwen, Nederlands darter

mei

4 - Dániel Gyurta, Hongaars zwemmer
5 - Christopher Brown, Amerikaans zanger
6 - Marjolein Lecluyze, Belgisch zangeres
11 - Giovani Dos Santos, Mexicaans voetballer
15 - James Holland, Australisch voetballer
17 - Armaan Ebrahim, Indiaas autocoureur
24 - Tara Correa-McMullen, Amerikaans actrice (overleden 2005)
29 - Ksenia Moskvina, Russisch zwemster
31 - Bas Dost, Nederlands voetballer
31 - Daul Kim, Zuid-Koreaans model (overleden 2009)

juni

2 - Freddy Adu, Ghanees-Amerikaans voetballer
8 - Timea Bacsinszky, Zwitsers tennisster
9 - Chloë Agnew, Iers zangeres
11 - Karin Stevens, Nederlands voetbalster
15 - Kai van Hese, Nederlands voetballer
18 - Anna Fenninger, Oostenrijks skiester
26 - Daniela Schreiber, Duits zwemster

juli

5 - Hanna Falk, Zweeds langlaufster
19 - Marlous Pieëte, Nederlands voetbalster
22 - Daryl Janmaat, Nederlands voetballer
23 - Daniel Radcliffe, Engels acteur (o.a. Harry Potter)
31 - Viktoryja Azarenka, Wit-Russisch tennisster

augustus

15 - Joe Jonas, Amerikaans zanger
15 - Yannick van de Velde, Nederlands acteur
17 - Chan Yung-Jan, Taiwanees tennisster
21 - Rob Knox, Brits acteur (overleden 2008)
21 - Hayden Panettiere, Amerikaans actrice en zangeres

september

1 - Bill Kaulitz Duits zanger
5 - Joel Tillema, Nederlands voetballer
9 - Johnny Cecotto jr., Venezolaans autocoureur
13 - Malenthe Lugtmeier, Nederlands voetbalster

oktober

2 - Ruud Feltkamp, Nederlands acteur
4 - Viktoria Rebensburg, Duits alpineskiester
8 - Patrick van Kempen, Nederlands paralympisch sporter
12 - Aniek Schepens, Nederlands voetbalster
15 - Joeri Adams, Belgisch veldrijder
19 - Rianne van Eldik, Nederlands sidekick

november

7 - Job Kienhuis, Nederlands zwemmer
10 - Kjeld Nuis, Nederlands langebaanschaatser
14 - Andrea Jirků, Tsjechisch schaatsster
25 - Tom Dice, Belgisch zanger

december

12 - François Heersbrandt, Belgisch zwemmer
13 - Taylor Swift, Amerikaans countryzangeres
15 - Darley Ramon Torres, Braziliaans voetbaldoelman
21 - Jorien ter Mors, Nederlands shorttrackster
21 - Shohei Tochimoto, Japans schansspringer
22 - Jordin Sparks, Amerikaans zangeres
26 - Sergio Pérez, Mexicaans autocoureur
28 - Mike de Geer, Nederlands voetballer
28 - Mackenzie Rosman, Amerikaans actrice
30 - Ryan Sheckler, Amerikaans skateboarder

Overleden

Keizer Hirohito
overleden 7 januari 1989

januari

7 - Hirohito (87), Japans keizer
8 - Johnny Jordaan (64), Nederlands zanger
23 - Salvador Dalí (84), Spaans schilder
24 - Ted Bundy (42), Amerikaans seriemoordenaar

februari

3 - John Cassavetes (60), Amerikaans acteur en regisseur
5 - Wim Hogenkamp (41), Nederlands acteur, zanger en tekstschrijver
6 - Barbara Tuchman (76), Amerikaans historicus
7 - Gilbert Simondon (64), Frans filosoof
19 - Jaap van de Merwe (64), Nederlands cabaretier en journalist
20 - Erika Köth (61), Duits operazangeres
22 - Sándor Márai (88), Hongaars schrijver

maart

1 - Josephine van Gasteren (71), Nederlands actrice
1 - Henk van Stipriaan (64), Nederlands journalist en presentator
14 - Zita van Habsburg (96), laatste keizerin van Oostenrijk

april

19 - Ferdinand aus der Fünten (79), Duits oorlogsmisdadiger en één van de Vier van Breda
19 - Daphne du Maurier (82), Engels schrijfster
19 - Theo van der Nahmer (72), Nederlands beeldhouwer en tekenaar
26 - Lucille Ball (77) Amerikaans komisch actrice
30 - Sergio Leone (60) Italiaans regisseur

mei

4 - Theo van Baaren (76), Nederlands dichter en godsdiensthistoricus
12 - Jan Willem Hees (76), Nederlands acteur
30 - Rob Schroeder (73), Amerikaans autocoureur

juni

3 - Ruhollah Khomeini, Iraans ayatollah
7 - Andro Knel (31), Surinaams-Nederlands voetballer
7 - Andy Scharmin (21), Nederlands voetballer
9 - Piet Lieftinck (86), Nederlands politicus
14 - Jan van Dorp (55), Nederlands politiefunctionaris
19 - Ad van Emmenes (91), Nederlands sportjournalist
21 - Simon van Collem (70), Nederlands journalist en televisiemaker

juli

2 - Jean Leguay (79), Frans verdachte van oorlogsmisdaden
4 - Jack Haig (76), Brits acteur
11 - Laurence Olivier (82), Brits acteur
16 - Herbert von Karajan (81), Oostenrijks dirigent
29 - Eugène Rellum (93), Surinaams dichter

augustus

2 - Luiz Gonzaga (76), Braziliaans zanger en accordeonist
8 - Brian Naylor (66), Brits autocoureur
18 - Bert Oosterbosch (32), Nederlands wielrenner
20 - Syd van der Vyver (68/69), Zuid-Afrikaans autocoureur
26 - Henk Heidweiller (60), Surinaams politicus

september

2 - Anton Peters (65), Vlaams acteur, regisseur en theaterproducent
4 - Georges Simenon (86), Belgisch schrijver
19 - Franz Fischer (87), Duits oorlogsmisdadiger en één van de Vier van Breda
22 - Jan Teulings (84), Nederlands acteur

oktober

1 - Manuel Clouthier (55), Mexicaans politicus en zakenman
4 - Graham Chapman (48), Engels acteur en schrijver
6 - Bette Davis (81), Amerikaans actrice

november

5 - Vladimir Horowitz (86), Joods-Russisch-Amerikaans pianist
9 - André Kloos (67), Nederlands politicus, vakbondsbestuurder en omroepvoorzitter
13 - Koen Verhoeff (60), Nederlands sportverslaggever
15 - Paul Meijer (74), Nederlands acteur
23 - Guus Weitzel (85), Nederlands radio-omroeper en -verslaggever
27 - Claudio Teehankee sr. (71), opperrechter Filipijns hooggerechtshof (1986-1988)
28 - Jo Vincent (91), Nederlands zangeres (sopraan)

december

16 - Lee Van Cleef (64), Amerikaans acteur
22 - Samuel Beckett (83), Iers schrijver en dichter
25 - Elena Ceauşescu (73), Roemeens echtgenote van dictator Nicolae Ceauşescu
25 - Nicolae Ceauşescu (71), Roemeens dictator

Weerextremen in België

25 februari: Laagste luchtdruk ooit: 956,8 hPa (luchtdruk, herleid tot zeeniveau).
winter: Geen sneeuw in Ukkel: dit is de enige keer tijdens de 20ste eeuw.
6 maart: Zachte maximumtemperaturen: tot 21,2 °C in Kleine-Brogel (Peer).
mei: Mei met laagst aantal neerslagdagen: 4 (normaal 15).
mei: Mei met laagste gemiddelde windsnelheid: 2,6 m/s (normaal 3,4 m/s).
juni: Juni met laagste gemiddelde windsnelheid: 2,3 m/s (normaal 3,1 m/s).
23 juli: Tornado veroorzaakt schade in Esquelmes (Pecq).
5 september: Vorst in Elsenborn (Bütgenbach): minimum –0,7 °C.
september: September met laagste gemiddelde windsnelheid: 2,3 m/s (normaal 3,2 m/s).
5 november: Tornado veroorzaakt schade tussen Grobbendonk en Vorselaar, ten oosten van Antwerpen.
november: November met hoogste zonneschijnduur: 149 uur (normaal 74 uur).
16 december: Temperatuurmaxima tot 17,4 °C in Sint-Katelijne-Waver en 17,6 °C in Luik-Monsin.
Jaarrecord: Warmste jaar van de 20ste eeuw: gemiddelde jaartemperatuur 11,3 °C (normaal: 9,7 °C). In de jaren 2006 (11,4) en 2007 (11,5) wordt het nog warmer.

Bron: KMI Gegevens Ukkel 1901-2003 met aanvullingen

Voor meer mediabestanden zie de categorie 1989 van Wikimedia Commons.

Categorie: 1989

sex

stock | retire | vm
Why are we here?
All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License
This page is cache of Wikipedia. History