ഹമ്പി

Group of Monuments at Hampi*
യുനെസ്കോ ലോക പൈതൃക സ്മാരകം
Hampi
രാജ്യം കക്ഷി	India
തരം	Cultural
മാനദണ്ഡം	(i)(iii)(iv)
അവലംബം	241
മേഖല†	Asia-Pacific
Inscription History
Inscription	1986  (10th, 15th Session)
* Name as inscribed on World Heritage List. † Region as classified by UNESCO.

ഉത്തരകര്‍ണാടകത്തിലെ ഒരു ഗ്രാമമാണ് ഹമ്പി (കന്നഡ: ಹಂಪೆ, കന്നഡയില്‍ ഹമ്പെ). കൃഷ്ണ-തുംഗഭദ്ര നദീതടത്തിലാണ് ഹമ്പി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. വിജയനഗരത്തിന്റെ ചരിത്രാവശിഷ്ടങ്ങള്‍ക്കിടയില്‍ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഹമ്പി വിജയനഗരസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനകേന്ദ്രമായിരുന്നു^[1]. തുംഗഭദ്ര നദിയുടെ തീരത്ത് നിര്‍മ്മിച്ചതിനാല്‍ നദിയുടെ പുരാതനനാമമായ പമ്പ എന്ന പേരിലായിരുന്നു ഹമ്പി ആദ്യകാലങ്ങളില്‍ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. വിജയനഗരത്തിന്റെ കാലത്തിനു ശേഷവും വിരൂപാക്ഷക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ ഗ്രാമം ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട തീര്‍ത്ഥാടനകേന്ദ്രമായി തുടര്‍ന്നു. പുരാതനനഗരത്തിലെ നിരവധി ചരിത്രസ്മാരകങ്ങള്‍ ഹമ്പിയിലുണ്ട്. യുനെസ്കോയുടെ ലോകപൈതൃകകേന്ദ്രങ്ങളുടെ പട്ടികയില്‍ ഹമ്പിയേയും ഉള്‍പ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

ചരിത്രം

1336-ലാണ്‌ ഹമ്പി നഗരം സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നത്. ചരിത്രാവശിഷ്ടങ്ങളുടെ പഠനത്തില്‍ നിന്നും ഹം‌പി, കോട്ട കെട്ടി ഭദ്രമാക്കിയ ഒരു നഗരമായിരുന്നു എന്നു മസനസിലാക്കാന്‍ സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. കോട്ടമതിലുകളിലെ കല്ലുകളെ യോജിപ്പിക്കുന്നതിന്‌ ഒരു തരത്തിലുള്ള ചുണ്ണാമ്പുകൂട്ടുകളും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നില്ല. പകരം പൂളുകള്‍ ഉപയോഗിച്ചാണ്‌ കല്ലുകള്‍ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിച്ചിരുന്നത്. മറ്റു നഗരങ്ങളുടേതു പോലെയല്ല ഈ കോട്ടമതിലുകളെന്നും ലോകത്തിലെ വളരെക്കുറച്ചിടങ്ങളിലേ ഇത്തരം ഉന്നതനിലവാരത്തിലുള്ള കല്പ്പണി കണ്ടിട്ടുള്ളുവെന്നും പോര്‍ച്ചുഗീസ് സഞ്ചാരി ഗോമിംഗോ പയസ് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്^[1]. പരന്ന മേല്‍ക്കൂരകളോടു കൂടിയ മനോഹരമായ കെട്ടിടങ്ങള്‍ കോട്ടക്കുള്ളില്‍ കെട്ടിയിരുന്നു.

കൊട്ടാരസമുച്ചയത്തില്‍ നിരവധി കമാനങ്ങളും താഴികക്കുടങ്ങളും തൂണുകളില്‍ താങ്ങി നിര്‍ത്തിയ മണ്ഡപങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. രൂപകല്‍പ്പന ചെയ്ത് നിര്‍മ്മിച്ച പഴത്തോട്ടങ്ങളും പൂന്തോട്ടങ്ങളും ഹമ്പിയിലുണ്ടായിരുന്നു.

അതിന്റെ പ്രതാപകാലങ്ങളില്‍ ഹമ്പി വ്യാപാര സാംസ്കാരികപ്രവര്‍ത്തനങ്ങളാല്‍ മുഖരിതമായിരുന്നു. ചെട്ടികള്‍, മൂറുകള്‍ എന്ന മുസ്ലീം കച്ചവടക്കാര്‍, പോര്‍ച്ചുഗീസുകാരെപ്പോലെയുള്ള യുറോപ്യന്‍ കച്ചവടപ്രതിനിധികള്‍ തുടങ്ങിയവര്‍ ഹമ്പിയിലെ ചന്തകളില്‍ വ്യാപാരം നടത്തിയിരുന്നു.

സാംസ്കാരികപ്രവര്‍ത്തനങ്ങളുടെ കേന്ദ്രമായിരുന്നു ഹമ്പിയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങള്‍. ദേവദാസികള്‍ വിരൂപാക്ഷക്ഷേത്രത്തിലെ മണ്ഡപങ്ങളില്‍ രാജാക്കന്മാര്‍ക്കും ജനങ്ങള്‍ക്കും മുന്‍പാകെ നൃത്തങ്ങള്‍ നടത്തി.

ഹമ്പിയില്‍ ആഘോഷിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാന ഉല്‍സവമായിരുന്നു മഹാനവമി. രാജാവ് അതിഥികളെ സ്വീകരിക്കുകയും സാമന്തരില്‍ നിന്നും കപ്പം സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിനായി നിലകൊണ്ടിരുന്ന മഹാനവമി പീഠം ചരിത്രകാരന്മാര്‍ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെയിരുന്നു കൊണ്ടായിരുന്നു രാജാവ് നൃത്തവും സംഗീതപരിപാടികളും ഗുസ്തിമല്‍സരങ്ങളും വീക്ഷിച്ചിരുന്നത്.

1565-ല്‍ ഗോല്‍ക്കൊണ്ട, ബീജാപ്പൂര്‍, അഹ്മദ്നഗര്‍, ബെരാര്‍, ബിദാര്‍ എന്നിവരുടെ ഭരണകര്‍ത്താക്കളായിരുന്ന ഡെക്കാന്‍ സുല്‍ത്താന്മാര്‍ വിജയനഗരത്തെ പരാജയപ്പെടുത്തിയതോടെ ഹമ്പിയുടെ പ്രതാപകാലവും അവസാനിച്ചു.

അവലംബം

1. ↑ ^{1.0 1.1} Social Science, Our Pasts-II, NCERT Text Book in History for Class VII, Chapter 6, Towns Traders and Craftspersons, Page 82-84, ISBN 817450724

അക്ഷാംശവും രേഖാംശവും: 15°20′09″N 76°27′39″E / 15.33583, 76.46083

v • d • e ഇന്ത്യയിലെ പൈതൃക സ്മാരകങ്ങള്‍ ആഗ്ര കോട്ട · അജന്ത ഗുഹകള്‍ · സാഞ്ചിയിലെ ബുദ്ധമന്ദിരങ്ങള്‍ · ചമ്പനീര്‍-പാവഗത് പുരാവസ്തുഗവേഷണ പാര്‍ക്ക് · ഛത്രപതി ശിവാജി ടെര്‍മിനസ് · ഗോവയിലെ പള്ളികള്‍ · എലിഫന്റ ഗുഹകള്‍ · എല്ലോറ ഗുഹകള്‍ · ഫത്തേപ്പൂര്‍ സിക്രി · ചോല അമ്പലങ്ങള്‍ · Group of Monuments at ഹമ്പി · മഹാബലിപുരം · Group of Monuments at പട്ടടക്കല്‍ · ഹുമയൂണ്‍ ടോംബ് · കാശിരംഗ നാഷണല്‍ പാര്‍ക്ക്  · കിയോലാഡിയോ നാഷണല്‍ പാര്‍ക്ക് · ഖജുരാഹോ  · മഹാബോധി അമ്പലം Complex at Bodh Gaya · മനസ് നാഷണല്‍ പാര്‍ക്ക് · ഇന്ത്യയിലെ മലയോര തീവണ്ടിപാതകള്‍ · നന്ദാദേവീ ദേശീയോദ്യാനം and വാലി ഓഫ് ഫ്ലവേഴ്സ് നാഷണല്‍ പാര്‍ക്ക്  · ഖുത്ബ് മിനാര്‍  · ചെങ്കോട്ട · ഭീംബട്ക ശിലാഗൃഹങ്ങള്‍ · കൊണാര്‍ക്ക് സുര്യ അമ്പലം · സുന്ദര്‍ബാന്‍സ് നാഷണല്‍ പാര്‍ക്ക് · താജ്‌മഹല്‍

gay

stock | retire | vm
Why are we here?
All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License
This page is cache of Wikipedia. History