Светлагорскі раён


Светлагорскі раён
Краіна Беларусь
Статут раён
Уваходзіць у Гомельская вобласць
Уключае Сцяг г. Светлагорска г. Светлагорск,
Сцяг г. п. Парычы г. п. Парычы,
р. п. Сасновы Бор,
9 сельсаветаў
Адміністрацыйны цэнтр Герб г. Светлагорск Светлагорск
Афіцыйная мова беларуская, руская
Насельніцтва (2006) 93 тыс.
Нацыянальны склад беларусы, рускія, інш.
Канфесійны склад Хрысціянскі крыж хрысціяне — праваслаўныя, католікі, інш.
Плошча 1,9 тыс. км²
Светлагорскі раён на карце
Код аўта. нумароў 3
Афіцыйны сайт

СВЕТЛАГОРСКІ РАЁН — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў Гомельскай вобласці, Рэспубліка Беларусь. Адміністрацыйны цэнтр – г. Светлагорск.

Размешчаны на поўначы вобласці, на раўніне Гомельскае Палессе, паўночная частка — на Цэнтральна-Бярэзінскай раўніне. Клімат — умерана-кантынентальны. Працякае р. Бярэзіна з прытокамі.

Мяжуе з раёнамі: на поўначы — з Бабруйскім (Магілёўскай вобласці), на ўсходзе — са Жлобінскім, на паўднёвым усходзе — з Рэчыцкім, на паўднёвым захадзе — з Калінкавіцкім, на захадзе — з Акцябрскім. У раёне — г. Светлагорск, гарадскі пасёлак Парычы, рабочы пасёлак Сасновы Бор; 101 сельскі населены пункт, 9 сельскіх Саветаў: Асташкавіцкі, Баравікоўскі, Давыдаўскі, Казлоўскі, Краснаўскі, Мікалаеўскі, Палескі, Печышчанскі, Чыркавіцкі.

Змест

Гісторыя

З 1639 г. ў гістарычных крыніцах узгадваецца Парыцкі двор — тэрыторыя, якая ўключала ў сябе большую частку сучаснага Светлагорскага раёна, у тым ліку в. Шацілкі (цяпер г. Светлагорск). Парыцкі двор існаваў да 1793 г., знаходзіўся ў Бабруйскім старостве Рэчыцкага павета Вялікага Княства Літоўскага, Рэч Паспалітая.

З 22 ліпеня 1793, у выніку ІІ-га падзелу Рэчы Паспалітай, тэрыторыя раёна — у складзе Расійскай Імперыі, у Бабруйскім павеце Мінскай губерні. З 1886 г. вядома Парыцкая воласць.

17 ліпеня 1924 утвораны Парыцкі раён, 9 чэрвеня 1960 г. цэнтр раёна перанесены ў г. п. Шацілкі. 29 ліпеня 1961 гарадскі пасёлак Шацілкі пераўтвораны ў горад Светлагорск[1], а раён перайменаваны ў Светлагорскі.

Сучасны стан

У раёне — прадпрыемствы нафтаздабываючай, электраэнергетычнай, хімічнай, цэлюлозна-папяровай і інш. прамысловасці. Сельская гаспадарка спецыялізуецца ў асноўным на жывёлагадоўлі, збожжавых і кармавых культурах, вырошчванні бульбы. Па тэрыторыі раёна праходзіць чыгунка Жлобін — Калінкавічы, аўтадарогі Бабруйск — Мазыр, Жлобін — Светлагорск, Акцябрскі — Парычы — Рэчыца.

Дзейнічаюць 38 дашкольных, 33 агульнаадукацыйныя, 5 пазашкольных устаноў, 2 міжшкольныя вучэбна-вытворчыя камбінаты (2007/08 н. г.); 2 прафесійна-тэхнічныя навучальныя установы, індустрыяльны каледж, філіял Інстытута кіравання і прадпрымальніцтва. 5 дзіцячых мастацкіх школ; 42 бібліятэкі; 46 цэнтраў, дамоў культуры і клубаў; кіна-відэасетка. Музей, дом рамёстваў, карцінная галерея. 6 спартыўных школ, 3 стадыёна. У медыцынскім аб'яднанні – болей за 40 устаноў аховы здароўя. Санаторый "Сярэбраныя ключы".

Славутасці

Знакамітыя ўраджэнцы раёна: акадэмік С. М. Некрашэвіч — ініцыятар стварэння і першы старшыня Інстытута беларускай культуры (цяпер — Нацыянальная Акадэмія навук Беларусі); М. А. Міцкевіч — тэатральны рэжысёр, заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі; П. М. Стэфаноўскі — лётчык-выпрабавальнік, Герой Савецкага Саюза, і інш.

Сярод старадаўніх славутасцей у раёне — Здудзіцкі каменны крыж. У 17 ст. на тэрыторыі раёна знаходзіўся г. Казімір, які меў Магдэбургскае права; аб ім нагадвае Каралёваслабодскі камень з крыжом.

Галерэя

Здудзіцкі каменны крыж, 14 ст.

Герб г. Казімір, 1643 г.

Каралёваслабодскі камень з крыжом, 17 ст.

С. М. Некрашэвіч.‎
•
  1. ↑ http://svetlahorsk.belarda.org/info/local_info/dakumenty

Літаратура

  • БУДРЭВІЧ Г. Я., ПАЎЛАВЕЦ Р. Р. Светлагорскі раён / Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 14. Мн., 2002. С. 254.
  • Волости и важнейшие селения Европейской России. Вып. V. Губернии Литовской и Белорусской областей. СПб., 1886.
  • КЕРНАЖЫЦКІ К. Аграрная рэформа ў Бабруйскім старостве і эканамічнае становішча яго насельніцтва з 17 да паловы 19 ст. Мн., 1931.
  • Памяць. Беларусь. Рэспубліканская кніга. Мн., 1995. (С. 313 – 316.)
  • Памяць. Светлагорск і Светлагорскі раён. У 2-х кн. Кн. 1. Мн., 2000.
  • Памяць: Светлагорск і Светлагорскі раён. У 2-х кн. Кн. 2. Мн. 2004.
  • Парыцкі раён / Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. Т. 5. Мн., 1999. С. 423 – 424.
  • Путешествуйте по Белоруссии. Мн. 1980. (С. 160 – 162.)
  • Светлагорскі раён / Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Гомельская вобласць. Мн., 1985. С. 334 – 336.
  • Светлагорскі раён / Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. Т. 6. Кн. 1. Мн., 2001. С. 258.

У Сеціве

герб Адміністрацыйны падзел Гомельскай вобласці сцяг

Раёны:  Акцябрскі • Брагінскі • Буда-Кашалёўскі • Веткаўскі • Гомельскі • Добрушскі • Ельскі • Жлобінскі • Жыткавіцкі • Калінкавіцкі • Кармянскі • Лельчыцкі • Лоеўскі • Мазырскі • Нараўлянскі • Петрыкаўскі • Рагачоўскі • Рэчыцкі • Светлагорскі • Хойніцкі • Чачэрскі •• Горад:  Гомель






stock | retire | vm
Why are we here?
All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License
This page is cache of Wikipedia. History